Οικογενειακά μοτίβα

 

 

Τρεις γυναίκες, τρεις διαφορετικές γενιές, ένας κοινός τόπος και ένα κοινό πεπρωμένο. Μια ιστορία που μοιράζεται σε τρεις αφηγήσεις παράλληλες, αλληλοσυμπληρούμενες –η μια χωρίς την άλλη δεν έχει προσωπική υπόσταση. Μια γιαγιά και μια εγγονή, φόνισσα η μια, φόνισσα και η άλλη, και η αφηγήτρια στη μέση συνδετικός κρίκος των δύο γενεών. Μπορεί η αφηγήτρια να μην ανήκει στην ίδια οικογένεια, αποτελεί όμως μέρος της κοινής αφήγησης. Ακόμα και αν το θέμα που προκαλεί την αφήγηση είναι οι δύο δολοφονίες –του συζύγου η γιαγιά, της συζύγου του εραστή και πατέρα των νόθων παιδιών της η εγγονή- το ουσιαστικό αντικείμενο του βιβλίου της Ελένης Γκίκα «Η ωραία της νύχτας» φαίνεται να είναι η οικογένεια και η απόρριψη. Οι ηρωίδες έχουν χάσει τη μητέρα και έχουν απορριφθεί από τον πατέρα. Και μπορεί η «καταδικασμένη να εξιστορεί» να έχει αναλάβει να καταγράψει την ιστορία, αλλά και οι δικές της εμπειρίες είναι γεμάτες απώλεια και ματαίωση. Άνθρωποι που σχετίζονται ενστικτωδώς, που δεν χτίζουν και δεν επενδύουν. Σχέσεις που δημιουργούνται μέσα από βιασμούς, που τελειώνουν για να αντικατασταθεί το ερωτικό αντικείμενο από ένα άλλο. Γιατί οι γυναίκες στο βιβλίο της Γκίκα είναι αντικείμενα –επιτρέπουν να τους φέρονται σαν αντικείμενα, μέχρι που ξεσπούν. Και η εκδίκησή τους είναι τρομακτική.
Τρεις γενιές λοιπόν, σε ένα φαντασιακό γενεαλογικό δέντρο που δεν σταματάει να επαναλαμβάνεται. Μοτίβα που επανέρχονται σε κάθε γενιά: ένας βίαιος πατέρας και σύζυγος, απορριπτικός και ματαιωτικός, μια ήρεμη, κακοποιημένη μητέρα και σύζυγος, μια ερωμένη που δεν θέλει να παιδιά της άλλης. Καταχρήσεις αλκοόλ, παράνομες σχέσεις από τις όχι και τόσο αθώες –εν τέλει- γυναίκες. Ένα οικογενειακό δέντρο που περικλείεται σε έναν τόπο. Ένα τόπο που η Ελένη Γκίκα νιώθει την ανάγκη να μας περιγράψει, να μας δώσει τα ιστορικά του στοιχεία, να μας εξηγήσει για ποιο λόγο «χαλάει» τους ανθρώπους και τις σχέσεις.
«Όπου κι αν έχω πάει πάντως, ο δικός μου ο τόπος με κυνηγάει», λέει η «καταδικασμένη να εξιστορεί». Εκτός από τον τόπο σαν γεωγραφικό σημείο όμως αναφέρεται στον τόπο εκείνο που κουβαλάει μέσα της. Τον τόπο της απώλειας, της ματαίωσης, της αδυναμίας σύναψης σχέσεων, της απομόνωσης. Έναν τόπο που νιώθει πως συνδέει και τις δύο γυναίκες, την γιαγιά και την εγγονή. Έναν τόπο στον οποίο οι άντρες είναι απειλητικοί και οι γυναίκες άβουλες. Δεν έχουν σημασία τα ονόματα, γιατί οι γυναίκες αυτές είναι σαν τις τραγικές ηρωίδες, αρχετυπικές και τόσο ανθρώπινες, κακοποιημένες και κακοποιητικές, γυναίκες που δεν πρόλαβαν τη σχέση με τη μητέρα. Δεν πρόλαβαν να χαρούν το βλέμμα της και να καθρεφτιστούν σε αυτό. Ποιο βλέμμα να αντέξουν τότε;
«Πότε υποφέρεις –όταν σε βλέπει ο άλλος ή όταν δε σε βλέπει;» αναρωτιέται πάλι η «καταδικασμένη να εξιστορεί». Το βλέμμα, η εικόνα του εαυτού, η εικόνα που έχουμε εμείς για τον εαυτό μας μπλεγμένη με την εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς.
Η Ελένη Γκίκα γράφει ένα βιβλίο, μια σύγχρονη τραγωδία με την θεατρική της διάσταση. Άντρες που διαπράττουν την ύβρι, που περνιούνται για θεοί, γυναίκες τιμωροί –μόνη διαφορά πως το έγκλημα δεν περιγράφεται από τον αγγελιαφόρο. Το έγκλημα τα παιδιά της εγγονής θα το ζήσουν. Ίσως αυτό να κάνει την τραγωδία σύγχρονη. Τα παιδιά τα βλέπουν πια όλα. Βία και έκπληξη η ζωή τους σε όλη την αφήγηση –βία που εξασκείται στις μητέρες και επάνω τους, έκπληξη γιατί πάντα συμβαίνει όταν δεν το περιμένουν.
Η «Ωραία της Νύχτας», γυναίκα με φωτοευαισθησία, δεν είναι φτιαγμένη για τον ήλιο. Τη νύχτα νιώθει πιο άνετα, νύχτα διάβασα κι εγώ το βιβλίο. Με ένα συναίσθημα απώλειας και θλίψης που ξεπερνούσε τις δολοφονίες και τα κουτσομπολιά των εφημερίδων που παραθέτει η συγγραφέας. Με ένα αίσθημα βαθιά ανθρώπινο για τα παιδιά των δυσλειτουργικών οικογενειών που εν τέλει είναι καταδικασμένα να επαναλαμβάνουν τις ιστορίες των προγόνων τους, που βιώνουν τα ανείπωτα μυστικά σε ένα τόπο που μοιάζει να έχει κακοφορμίσει.

Ελένη Γκίκα
«Η ωραία της νύχτας»
Επιμέλεια: Αλέξανδρος Πανούσης
ISBN: 978-960-567-143-3
Τιμή: €13.50

 

 

 

Η Μαρία Σούμπερτ γεννήθηκε το 1979 στο Μόναχο της τότε Δ. Γερμανίας. Μεγάλωσε και ζει στην Αθήνα.
Έχει σπουδάσει Θεατρολογία και Δραματοθεραπεία και έχει ολοκληρώσει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Παντείου Πανεπιστημίου «Πολιτιστική Πολιτική, Διοίκηση και Επικοινωνία».
Εργάζεται ως δραματοθεραπεύτρια.
Από το 1998 έχει μια σταθερή παρουσία στον χώρο του βιβλίου με μυθιστορήματα, παραμύθια και μεταφράσεις παραμυθιών από τα γερμανικά στα ελληνικά. Άρθρα της έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε εφημερίδες και περιοδικά.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *